Bireylere kendi aile, toplum ve kültür ortamlarında hizmet verirler.
AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASI
Dr. S. Rahmi ACAR, Dr. Alev YÜCEL
Ankara İl Sağlık Müdürlüğü
- Aile Hekimliği nedir?
Aile hekimi, aile hekimliği disiplini ilkelerine göre eğitilmiş ve kendi sağlık sistemi içinde genel tıp disiplini uygulayarak çalışan hekimlerdir, öncelikli sorumlulukları yaş, cinsiyet ve hastalıktan bağımsız olarak sağlık hizmetine gereksinim duyan herkese kapsamlı sağlık hizmeti sunmaktır.
Bireylere kendi aile, toplum ve kültür ortamlarında hizmet verirler. Sorunların çözümünü hastaları ile paylaşırken fiziksel, psikolojik ve sosyal etkenleri birlikte değerlendirir ve tekrarlayan karşılaşmalarla oluşturulmuş güveni kullanırlar. Aile hekimleri mesleksel rollerini, sağlığı geliştirerek, kişilerin gereksinimleri ve toplumun kaynakları doğrultusunda doğrudan veya dolaylı olarak tedavi, bakım veya destek sağlayarak ve gerektiğinde hastalarının var olan hizmetlere ulaşmasına yardımcı olarak yerine getirirler.
Aile hekimleri kendilerine bağlı olan nüfusun her türlü biyolojik, psikolojik ve çevreden kaynaklanabilecek sağlık sorunu ile ilgilenecekleri gibi özellikle ve öncelikli olarak koruyucu hekimlik uygulamalarından olan örneğin, gebelik takibi, aşılama hizmetleri, yaşlı sağlığı ile ilgili konularda da hizmet vereceklerdir.
- Türkiye’deki aile hekimliği uygulamaları nasıl devam etmektedir?
24.Kasım.2004 tarihinde çıkarılan 5258 numaralı “Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun” ile “Sağlık Bakanlığının pilot olarak belirleyeceği illerde, birinci basamak sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi, birey ihtiyaçları doğrultusunda koruyucu sağlık hizmetlerine ağırlık verilmesi, kişisel sağlık kayıtlarının tutulması ve bu hizmetlere eşit erişimin sağlanması amacıyla aile hekimliği hizmetlerinin yürütülebilmesini teminen görevlendirilecek veya çalıştırılacak sağlık personelinin statüsü ve mali hakları ile hizmet esaslarının düzenlenmesi” amaçlanmaktadır.
Bu yasa gereğince ilk pilot il Düzce olarak belirlenmiştir. 15.09.2005 tarihinde Düzce’de Aile Hekimliği uygulaması başlamıştır.
Şu anda 43 ilde Aile hekimliği uygulaması devam etmektedir.
3. Ankara’daki aile hekimliği uygulamaları ne durumdadır?
Ankara, 18.02.2009 tarihinde Aile Hekimliği uygulamasında pilot il olmuştur.
Pilot il olunmasından önce başlayan hazırlık çalışmaları bu tarihten sonra hız kazanmıştır.
Bu kapsamda;
Aile hekimliği sisteminde yer almak isteyen aile hekimi uzmanları dışındaki hekimlerin alması zorunlu olan sertifika eğitimleri yapılmaya başlanmıştır. Aile hekimliği 1. Aşama Uyum Eğitimi kapsamında 30 Mayıs 2010 tarihi itibarıyla Ankara’da görev yapan 2918 hekim sertifika almıştır. Hekimlerin yanı sıra beraber çalışacakları aile sağlığı elemanlarının da uyum eğitimleri eş zamanlı olarak tamamlanmıştır.
Aile hekimliği sisteminin temel yapı taşlarından bir diğeri de nüfusun sağlıklı olarak tespitidir. Bu amaçla kişilerin oturdukları yerlere göre nüfus tespitleri yapılarak Türkiye İstatistik Kurumu’nun Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi ile karşılaştırmaları tamamlanmıştır. Böylelikle hata payını en aza indirgeyerek aile hekimliği bölge dağılımı gerçekleştirilmiştir. Vatandaşlarımızın aile hekimlerinde kaydı bulunmakla birlikte herhangi bir hataya mahal vermemek için T.C. Kimlik numaraları ile en yakınlarındaki sağlık ocağına başvurarak kayıtlarını kontrol ettirmeleri uygun olacaktır. Bu konuda özellikle herkesin desteği ve konuya vereceği önem uygulamanın düzgün işleyişi açısından çok önemlidir.
Bütün bu çalışmalar sürerken, aile sağlığı merkezi olarak hizmet verecek binaların envanter çalışmaları tamamlanmış ve aile hekimliği birimleri belirlenmiştir. 29-30 Mayıs 2010 tarihinde yapılan toplantı ile yerleştirme işlemleri tamamlanmıştır. Bu yerleştirmeler sonucunda Ankara için planlanmış olan 1247 aile sağlığı merkezine tercih eden hekimler yerleştirilme işlemi tamamlanmıştır. 15 Temmuz 2010 tarihinde Ankara İlinde aile hekimliği uygulamasına geçilmesi planlanmaktadır.
Bu uygulamada vatandaşlarımızın bağlı olduğu aile hekimlerinin kimlik bilgileri ve adreslerinin, kişilerin T.C. kimlik numaralarını girerek Ankara Sağlık Müdürlüğünün
www.asm.gov.tr adresinde uygulamaya başlamadan önce öğrenilebilmesi için çalışmalar devam etmektedir.
Bundan sonraki uygulamalarda her türlü sağlık ile ilgili konuda bizlere danışmanlık yapacak ve destek olacak olan aile hekimimizi tanımamız, gerek koruyucu gerekse tedavi edici sağlık hizmetlerinden daha rahat yararlanmamızı sağlayacaktır.